بهترین گاز رومیزی

تعریف و انواع گاز رومیزی

گاز رومیزی یا cooktop گازی، بخشی از آشپزخانه است که فقط سطح پخت است و درون کابینت روی صفحه قرار می‌گیرد، بدون فر داخلش (فر جداگانه می‌تواند کنار یا زیر آن باشد). این نوع اجاق‌ ها معمولاً شامل چند شعله (burner)، شبکه‌های پشتیبان (grate)، صفحه کنترل، و سیستم کنترل شعله و ایمنی هستند.

انواع گاز رومیزی از نظر طراحی و ویژگی:

تعداد شعله‌ها: دو شعله، سه، چهار، پنج یا حتی بیشتر

شعله‌ها با اندازه‌های متفاوت: شعله‌های کوچک برای کم کردن حرارت یا آشپزی ملایم، شعله بزرگ برای جوش آوردن سریع یا سرخ‌کردن

سطح بالا: از جنس استیل ضدزنگ، لعابی یا شیشه‌ای (اینوکس یا شیشه سرامیکی)

نوع کنترل: ولومی (دسته) یا لمسی (روشن/خاموش، کنترل شعله)

سیستم ایمنی: قطع خودکار گاز هنگام خاموش شدن شعله (flame failure device)، قفل کودک و غیره

مزایا و معایب گاز رومیزی
مزایا

کنترل دقیق‌تر حرارت
شعله گاز به محض اینکه کمتر یا بیشتر شود قابل دیده شدن و تنظیم است، برای سرخ‌کردن، تفت دادن، جوش‌آوردن سریع مفید است.

سرعت در رسیدن به دمای بالا
نسبت به صفحات برقی یا اجاق‌ های القایی، شعله گاز سریع‌تر داغ می‌شود.

هزینه تأمین انرژی در موقعیت‌هایی که گاز طبیعی یا LPG ارزان‌تر است
اگر دسترسی به گاز داشته باشی، معمولاً هزینه استفاده کمتر خواهد بود.

انعطاف در ظروف
تقریباً هر نوع ظرفی روی شعله گاز قابل استفاده است؛ ظروف با ته غیر هموار هم کمتر مشکل ایجاد می‌کنند نسبت به بعضی صفحات برقی یا القایی.

معایب

نیاز به تهویه مناسب
گاز سوخته نجوشیده، بخار، دود و بو تولید می‌کند؛ بدون هود یا پنجره مناسب ممکن است کیفیت هوا در آشپزخانه کاهش یابد.

تمیزکاری کمتر راحت نسبت به اجاق‌ های القایی یا برقی شیشه‌ای
شبکه‌ها (grates)، شعله‌ها و قطعات کاملاً در سطح صفحه کار می‌گذارند چربی و دود، نیاز به شست‌وشوی منظم دارند.

نیاز به زیرساخت گاز
اگر خانه گاز شهری یا LPG مجهز نباشد، باید هزینه‌ای برای نصب لوله یا تغییرات مربوطه پرداخت شود.

خطرات ایمنی
خطر نشت گاز، شعله خاموش شده بدون شعله‌ی ایمنی، یا سوختن غیرمستقیم؛ ولی مدل‌های جدید معمولاً ویژگی‌های ایمنی مناسبی دارند مثل قطع خودکار گاز در صورت خاموش شدن شعله.

معیارهای مهم در انتخاب بهترین گاز رومیزی

برای اینکه از بین مدل‌های گوناگون بهترین را انتخاب کنی، معیارهای زیر را در نظر بگیر:

معیار توضیح
اندازه و ترکیب فضای آشپزخانه عرض صفحه، عمق، فاصله از دیوار یا کابینت مجاور، ارتفاع از سطح، نیاز به فضای برای هود یا تهویه. اگر جزیره باشی یا صفحه وسط آشپزخانه نصب می‌شود الزامات متفاوت است.

تعداد و قدرت شعله‌ها (BTU یا کیلووات) بستگی دارد به اینکه چقدر پخت سنگین انجام می‌دهی؛ مثلاً دو مدل شعله: شعله سریع (high power) برای جوش آوردن و شعله ملایم برای پخت آرام یا آب کردن شکلات. همچنین شعله واسط (“power burner”) کارایی را افزایش می‌دهد.

فاصله بین شعله‌ها / اندازه شبکه‌ها باید امکان گذاشتن چند قابلمه بزرگ با هم باشد بدون اینکه دسته‌ها برخورد کنند. شبکه‌های چدنی سنگین‌تر اما مقاوم‌ترند.
جنس سطح اجاق استیل ضدزنگ مقاوم، لعابی، شیشه‌ی سرامیکی؛ هر کدام مزایا و معایب خودش را دارند از لحاظ ظاهر، مقاومت در برابر خراش، سهولت تمیزکاری.
کنترل‌ها و رابط کاربری ولوم‌های فیزیکی راحت‌تر و مقاوم‌ترند، ولی ممکن است تمیز کردنشان دشوار باشد؛ کنترل لمسی زیباست اما در محیط گازی ممکن است مشکل‌ساز شود (چربی، بخار).
ایمنی قطع خودکار شعله، حسگر دما، قفل کودک، گواهی‌های ایمنی معتبر (UL، CE، استانداردهای ملی).
تهویه و خروج دود و گاز وجود هود با قدرت مناسب، یا تهویه طبیعی. توانایی هود معمولاً براساس CFM یا پاوند هوا بر دقیقه باید متناسب با تعداد شعله‌ها و قدرت آنها باشد.

سهولت نصب و خدمات پس از فروش دسترسی به لوله‌کشی گاز، امکان نصب گاز شهری یا LPG؛ زمان و هزینه نصب؛ دسترسی به قطعات یدکی؛ اعتبار برند و میزان رضایت مشتریان.
قیمت و بازگشت سرمایه قیمت اولیه + هزینه نصب + هزینه مصرف گاز + نگهداری؛ اجاقی که ارزان است ولی مصرف بالایی داشته باشد یا خیلی زود خراب شود ممکن است در بلندمدت گزینه خوبی نباشد.
مقایسه ویژگی‌های فنی

حداکثر توان حرارتی (BTU یا کیلووات): برای شعله بزرگ باید توان زیادی ارائه شود. اگر قصد دارید سریع آب را جوش بیاوری یا سرخ‌کردن عمیق انجام دهی، به دنبال شعله‌هایی با توان بالا باش (مثلاً 12-18 هزار BTU و بالاتر).

پخش حرارت یکنواخت: شعله‌هایی که قطر کافی داشته باشند یا شبکه‌ها طوری طراحی شده باشند که شعله به صورت یکنواخت تحت قابلمه باشد.

کارایی سوخت: مدل‌هایی که در شعله‌های پایین کنترل دقیق دارند مصرف گاز بهینه‌تری دارند.

مصرف گاز خاموش‌نشده (وقتی شعله خاموش شده ولی گاز قطع نشده) — ویژگی‌هایی مثل flame failure device اهمیت دارد.

دوگانه سوز بودن: بعضی اجاق‌ ها امکان استفاده از گاز شهری و گاز مایع را دارند، یا امکان تبدیل. در مکان‌هایی که ممکن است استفاده از هر دو رایج باشد، این ویژگی مفید است.

راهنمای خرید برای بازار ایران

وقتی در ایران بخوای اجاق گاز رومیزی بخری، چند نکته محلی هم مهم‌اند:

گاز شهری یا LPG: اکثر منازل دارای گاز شهری هستند، اما بعضی مناطق یا ویلاها ممکن است LPG یا CNG استفاده کنند. مطمئن شو مدل انتخابی با نوع گازی که در منطقه ات هست سازگار است.

کدها و نصب گاز: استانداردهای ایمنی ایران و مقررات نصب گاز باید رعایت شود؛ نصب باید توسط نصاب مجاز انجام شود تا خطر نشت یا مشکل ایمنی پیش نیاید.

خدمات پس از فروش و قطعات یدکی ایرانی یا وارداتی: برندهایی را انتخاب کن که نمایندگی خوبی در ایران دارند و قطعات یدکی‌شان راحت پیدا می‌شود.

تناسب با ظاهر آشپزخانه ایرانی: رنگ استیل، مشکی، سفید؛ هماهنگی با سنگ کابینت، کاشی پشتی؛ امکان نصب هود مناسب و تهویه.

قیمت و نسبت ارزش به هزینه‌ها: هزینه‌ی گاز برق، هزینه نصب، هزینه تعمیر؛ گاهی مدلی که اجزای باکیفیت دارد، اگر گران‌تر باشد ولی عمر بیشتری داشته باشد بهتر است.

مقایسه با گزینه‌های جایگزین

گاهی پیش می‌آید که بین اجاق گاز رومیزی و سایر گزینه‌ها سرگردانی باشد:

صفحات القایی (induction cooktops): سریع‌تر، ایمن‌تر برای کودکان، تمیز کردن راحت‌تر؛ اما وابسته به برق، و ظروف خاص نیاز دارد.

برقی یا سرامیکی: ظاهر زیباتری دارند، شعله نیست و سوخت گاز ندارند، اما کنترل دما کمتر دقیق است و زمان گرم‌شدن و خنک شدن بیشتر است.

اگر استفاده آشپزی سنگین داری یا سرخ‌کردن زیاد می‌کنی، گاز همچنان مزیت دارد.

مثلاً مدل‌هایی با شعله سریع (power burner) یا شعله مرکزی بزرگ برای پخت قابلمه‌های بزرگ یا ترکیب قابلمه و تابه.

مدل‌هایی با شبکه چدنی سنگین یا شبکه مداوم (continuous grate) که اجازه حرکت قابلمه بین شعله‌ها را بدون برداشتن آن فراهم می‌کنند.

مدل‌هایی که دارای سیستم flame failure یا مشابه آن باشند.

جمع‌بندی : بهترین اجاق گاز رومیزی چگونه باشد؟

با توجه به آنچه گفته شد، بهترین اجاق گاز رومیزی برای یک کاربر، باید دارای ویژگی‌های زیر باشد:

تناسب کامل با فضای آشپزخانه — اندازه، عمق، جای لازم برای شعله‌ها و شبکه

شعله‌ها با توان مناسب — شعله سریع + شعله ملایم + شعله متوسط، بسته به نوع پخت تو

ایمنی مناسب — قطع خودکار گاز اگر شعله خاموش شود، حسگرهای لازم، گواهی‌ها

جنس صفحه و شبکه‌ها با کیفیت — سطحی که راحت تمیز شود و مقاوم باشد، شبکه‌هایی که سفت و محکم باشند

تهویه‌ی کارا — هود مناسب، توان مکش خوب و امکان تخلیه دود و بخار و گاز

خدمات پس از فروش و دسترسی به قطعات یدکی در منطقه زندگی تو

قیمت منصفانه در مقابل ویژگی‌ها — نه فقط قیمت پایین، بلکه ارزش واقعی در استفاده روزمره و عمر دستگاه.